Wat is borstkanker eigenlijk?

Ons lichaam is opgebouwd uit miljarden cellen. Er worden voortdurend nieuwe cellen gevormd om te groeien, maar ook omdat de beschadigde en verouderde cellen vervangen moeten worden. Die groei vindt plaats door celdeling: uit een cel ontstaan 2 nieuwe cellen die zich weer verder delen etc. Onze lichaamscellen worden blootgesteld aan allerlei schadelijke invloeden van buitenaf. Door deze schadelijke invloeden kan een cel onherstelbaar beschadigd raken. Dit kan leiden tot een gezwel of tumor. Er bestaan goedaardige en kwaadaardige tumoren. Goedaardige tumoren zoals een bindweefselknobbel, vetweefselknobbel of cyste, groeien niet door andere weefsels heen en verspreiden zich niet door het lichaam. Toch kunnen ze pijnlijk zijn en tegen andere organen drukken, waardoor ze verwijderd moeten worden. Bij kwaadaardige tumoren spreken we van kanker. Ons lichaam kan uit zichzelf de celdeling niet meer onder controle krijgen. Een kwaadaardig gezwel drukt niet alleen de omliggende weefsels opzij, maar kan ook naar binnen groeien en ze vernietigen. Bij een kwaadaardige tumor bestaat de kans dat cellen losraken en via het bloed en/of de lymfe door het lichaam verspreid worden. Daardoor komen de kankercellen in andere organen terecht, waar nieuwe tumoren kunnen groeien. Dit zijn uitzaaiingen

.
BORSTONDERZOEK

Borstkanker is de schrik van iedere vrouw. 1 op de 9 vrouwen krijgt borstkanker. Hoe eerder je borstkanker ontdekt, hoe beperkter de ingreep en hoe groter de kans op genezing. Het knobbeltje in de borst wordt vaak per toeval ontdekt. Maandelijks je borsten onderzoeken, ook als je niet tot de risicogroep behoort, is dan ook heel verstandig. Je kunt je borsten het beste controleren een week na je menstruatie. Je borsten zijn op dat moment het minst gespannen en gezwollen.

Hoe doe je dat?

Stap 1. KIJKEN – Kijken naar je borsten is net zo belangrijk als voelen. Ga voor de spiegel staan en houd je armen ontspannen langs je lichaam. Bekijk je borsten nauwkeurig. Leg vervolgens je armen achter je hoofd en kijk opnieuw of er veranderingen te zien zijn.

Stap 2. VOELEN – Voelen van je borsten kan je op verschillende manieren, staand of liggend. Bij het voelen moet je alert zijn op verdikkingen die anders aanvoelen dan anders. Leg je linkerarm achter je hoofd. Leg je rechterhand op je linkerborst. Let erop dat je borstspier ontspannen is. Onderzoek je hele borst en begin rechtsboven. Ga daarna naar rechtsonder en dan naar linksonder en eindig linksboven. Maak met je gestrekte vingers ronddraaiende bewegingen. Je beweegt steeds van de rand van de borst naar de tepel toe en je mag best wat lichte druk gebruiken. Voel ook goed rond de tepel.
- Buig daarna voorover en ondersteun de hele onderkant van je linkerbost met je linkerhand. Voel wederom met je rechterhand je gehele borst door een rollende beweging te maken.
- Blijf zo staan en laat je linkerarm ontspannen naar beneden hangen. Druk met de palm van je rechterhand de borst licht naar het midden. Controleer met gestrekte vingers je linkeroksel op knobbeltjes. Begin boven in de oksel en laat je vingers langzaam naar beneden glijden. Controleer ook de tepel en het gebied erom heen. Trek de tepel rustig wat naar voren. Doe dit alles ook bij je rechterborst.


Waar moet je op letten?

* Een knobbeltje of verdikking die anders aanvoelt dan de normale bobbeltjes in je borsten. Vaak is dit keihard en glijd als een knikker onder je vingers weg.
* Deukjes of kuiltjes op de borst
* Een ingetrokken tepel
* Een verdikt stukje naar de tepel
* Vocht uit de tepel
* Een van de borsten voelt warm aan en/of is rood van kleur
* Pijn op de plek waar de borst ook anders aanvoelt

Wat moet je doen als je iets voelt of opmerkt?

Als je pas begint met onderzoeken zal je je borsten eerst moeten kennen. Je zult van alles voelen want borsten hebben nou eenmaal een bobbelige structuur en weet je niet wat normaal is of wat afwijkt. Neem altijd het zekere voor het onzekere en ga meteen naar de huisarts als je iets afwijkends ziet of voelt.

Goedaardige knobbeltjes
Een knobbeltje in je borsten is nog niet meteen reden tot paniek. 9 van de 10 knobbeltjes zijn n.l. goedaardig. Toch is het verstandig contact op te nemen met je huisarts.

Pijn in de borsten
Pijn in de borsten heeft meestal met hormonen te maken en niet vaak met borstkanker. Het kan te maken hebben met je menstruatiecyclus. Als je continue last hebt van pijn, terugkerend pijn of pijn in een borst dan is het verstandig naar de dokter te gaan. Het hoeft niet meteen borstkanker te betekenen maar er zijn genoeg anderen redenen voor pijn.

Afscheiding uit de tepel
Afscheiding uit de tepel heeft 3 oorzaken:
- een goed- of kwaadaardige aandoening in de borst
- hormonale schommelingen
- een reactie op bepaalde medicijnen
Normale afscheiding is wit van kleur en komt meestal uit beide tepels. Dit wordt gestimuleerd door hormonen, en komt voor bij menstruatie, sommige medicijnen, bij sexuele stimulatie of als er heel hard in de tepel wordt geknepen. Als er sprake is van kanker komt er meestal alleen afscheiding uit een tepel, wat spontaan komt opzetten en niets met de cyclus te maken heeft. Bovendien is de afscheiding dan doorzichtig en plakkerig en grijs/groen of bloederig van kleur.

Risicofactoren borstkanker
De oorzaken van borstkanker zijn nog steeds niet helemaal duidelijk, maar toch zijn er wel enkele risicofactoren bekend:
* Erfelijkheid
* Als je eerder borstkanker hebt gehad
* Als je vroeg bent begonnen met menstrueren
* Als je de pil slikt
* Als je veel alcohol gebruikt
* Als je geen kinderen hebt of ze pas op late leeftijd krijgt

Een knobbeltje en dan?
Als je iets afwijkends hebt gevonden, ga dan naar de huisarts. Deze bekijkt en bevoelt de borsten. Het kan zijn dat de huisarts je doorverwijst naar het zieken voor een mammografie, eventueel gevolgd door een echografie. Op grond van de uitkomst van de onderzoeken wordt bepaald of verder onderzoek nodig is. Vaak wordt dan eerst een punctie verricht. Hierbij worden weefselcellen en/of vocht opgezogen met een holle naald. Na de punctie wordt het materiaal beoordeeld onder de microscoop. Zijn er geen aanwijzingen voor kwaadaardigheid dan hoeft er vaak niets meer te gebeuren. Soms is het raadzaam dat je vaker gecontroleerd wordt of is het toch verstandiger de afwijking operatief te verwijderen. Mocht er nog onduidelijkheid zijn over de uitkomsten van de onderzoeken, dan volgt een biopsie. Hierbij wordt borstklierweefsel weggenomen, een behandeling die poliklinisch gebeurt.

Welke behandelmethodes zijn er?
Als de diagnose kanker is, dan is het belangrijk te weten in welk stadium de ziekte zich bevindt. Zijn de lymfeklieren in de oksel aangetast en zijn er uitzaaiingen? Wanneer de lymfeklieren zijn aangetast, is de kans groter dat de kankercellen zich ook verspreid hebben naar andere lichaamsdelen. Maar ook als de lymfeklieren niet zijn aangetast kunnen er later uitzaaiingen in het lichaam komen. Na onderzoeken wordt een behandelplan opgesteld, wat per patiënt verschilt. Vaak is een operatie de eerste stap. In de eerste instantie zal altijd geprobeerd worden de borst zoveel mogelijk te sparen, maar als de tumor te groot is zal een amputatie de enige oplossing zijn. Na de operatie volgt vaak nog een bestraling om de eventuele achtergebleven cellen te vernietigen of chemotherapie. Soms ook beiden. De volgorde ligt niet vast en kan verschillen.

Kan je ooit van borstkanker genezen?
De kans dat kanker in de borst terugkomt na een borstsparende behandeling, is ongeveer een tot twee procent per jaar. Na een borstsparende operatie is de kans op terugkeer iets groter dan bij een borstamputatie. Maar ook na een borstamputatie kan borstkanker terugkomen. De kans dat er zich uitzaaiingen voordoen is afhankelijk van een aantal zaken: de grootte van de borstkanker, de groeiwijze en het aantal lymfeklieren met uitzaaiingen. De specialist zal met behulp van deze gegevens een inschatting van de genezingskans kunnen maken. Als een vrouw zo een 12 tot 13 jaar na de behandeling voor borstkanker ziektevrij in leven is, is haar levensverwachting ongeveer gelijk aan die van haar leeftijdsgenoten die nooit borstkanker heeft gehad. Dat kun je genezing noemen.

Info: www.borstkanker.nl www.borstkanker.net www.kankerbestrijding.nl