Eeuwige Stad
Inmiddels ligt er bijna 3000 jaar geschiedenis opgestapeld. ?We hebben nooit het geluk eens niks moois te vinden,? verzuchtte recent een ontwerper van de derde metrolijn. Wie in Rome rondwandelt, valt van de ene verbazing in de andere. Elke straathoek levert een nieuwe verrassing op en als je onder de grond komt, zit je meteen tussen de rijkdom van het verleden. Rome is een stad van diverse lagen en al die lagen hebben hun eigen verhaal. Keizers, kunstenaars, pausen en tal van anderen maakten van Rome een Eeuwige Stad. Zo zette Caesar al in de 1ste eeuw v.Chr. grootse bouwprojecten op touw, onder andere een eigen Forum Julium. En hij werd opgevolgd door Augustus, de eerste keizer van Rome. En de beste, vindt menig historicus. 'Ik heb een stad van baksteen aangetroffen en er een van marmer achtergelaten,? kon Augustus aan het eind van zijn leven vast­stellen. Er werd een tempel voor Apollo op de Palatijn ge­bouwd en de eeuwenoude tempel van Jupiter op het Capitool werd grondig hersteld.

Stad van pausen
Een reuzensprong verder was het bijvoorbeeld paus Sixtus IV (1471-1484) die in het Vaticaan een nieuwe privé-kapel liet bouwen: de Sixtijnse kapel. Sixtus IV wordt ook gezien als de eerste die een openbaar museum inrichtte. Hij schonk belangrijke klassieke beelden uit de pauselijke collectie aan de Comune. Hoogtepunt was en is het beeld van de wolvin.

Ook aan Julius II (1503-1513) dankt Rome een aantal opvallende zaken. Hij legde de eerste steen voor de nieuwe St.-Pieter, het glorieuze symbool van de pauselijke macht. En hij opende de Via Giulia, de mooiste straat van het 16de-eeuwse Rome. Onder zijn patronaat werkten grote kunstenaars als Bramante, Rafael en Michelangelo.

Tijdens het pontificaat van Paulus III (1534-1549) kreeg Michelangelo opdracht het Capitool-plein het aanzien te geven dat een stad als Rome verdiende. In de Sixtijnse kapel schilderde Michelangelo voor hem het Laatste Oordeel en in 1546 kreeg hij de algehele leiding over de verdere bouw van de St.-Pieter.

Onder paus Urbanus VIII (1623-1644) bereikte de barok in Rome zijn hoogtepunt. Gian Lorenzo Bernini werd de favoriet van deze Barberini-paus. Hij kreeg de gelegenheid het aanzien van de stad te veranderen. Er kwamen kerken, paleizen, pleinen en fonteinen.

'Met ogen als jaartallen'
En dan hebben we nog maar een paar minuscule krentjes uit de historische pap gehaald. En dat kan ook niet anders, want het is allemaal een beetje veel, in Rome. U zult het zelf merken: er wordt een emmer vol cultuurhistorie over u uitgestort en als u niet uitkijkt, loopt u de ganse dag rond ?met ogen als jaartallen?, zoals Bertus Aafjes ooit opmerkte.

Rome is een stad van superlatieven. Alles is in zijn soort het mooiste of grootste of bijzonderste van wat er in de wereld te zien is. Eeuwen liggen achteloos opgestapeld. Voordat u het zich realiseert, wilt u overal het fijne van weten. Nog even dit en nog even dat. Een soort verzamelwoede die u wellicht aan de grens van de uitputting brengt, maar die de schitterende beelden van de stad voorgoed op uw netvlies zullen branden. Maar vergeet niet ook gewoon van het alledaagse leven en een kop koffie of een ijsje te genieten.